اطلاعات - ملیحه شریفخواه: قیمت و کیفیت نان در چند سال گذشته به دفعات دستخوش سیاستها و راهکارهای غلط و غیرکارشناسی نهادهای ذیربط شده است به نحوی که نه مردم از کیفیت و قیمت روزافزون آن راضیاند نه نانوایان از افزایش هزینههای تولید نان و نحوه توزیع و اختصاص یارانه آرد!
طی سال های گذشته به ویژه در یک دهه قبل درپی افزایش انواع و اقسام کالاهای خوراکی به ویژه کالاهای اساسی و در راس آن برنج و گوشت، شمار زیادی از هموطنانمان مجبور شده اند سهم نان را در سبد غذایی خانوار افزایش دهند و به این ترتیب نان بیش از گذشته به قوت غالب اکثر ایرانیان بدل شده است.
به گفته کارشناسان، افزایش مصرف نان در مقایسه با برنج می تواند از برخی جهات مفید هم باشد، به شرط این که نان مصرفی از ویژگی های یک نان کامل برخوردار باشد؛ نه این که نان فاقد کیفیت غذایی، آن هم به طور سوخته یا خمیر شده در اختیار مردم قرار بگیرد.
ضلع دیگر این ماجرا، نانوایانی هستند که از نحوه توزیع و عدم اختصاص یارانه آرد و همچنین افزایش هزینه های جانبی نظیر کارگر گلایه مند هستند. آنها معتقدند آرد بی کیفیت با قیمت بسیار بالا در اختیارشان قرار می گیرد و بر همین اساس مجبورند یا نان را با قیمت بالاتری به فروش برسانند و یا این که سراغ کاهش کیفیت بروند.
دولت ها در ادوار مختلف برای جلب رضایت مردم و تامین این نیاز اساسی شهروندان سعی کرده اند قیمت نان را متعادل و اصلاح کنند اما تصمیمات غیرکارشناسی بدون درنظر گرفتن منافع مردم و حتی نانوایان، مانع این کار شده است؛ درحقیقت دولت ها همواره عدم هزینه کرد از سوی خود را در اولویت سیاست ها قرار داده اند که نمونه عینی این واقعیت تلخ را می توان در حذف یارانه نان اشاره کرد.
البته دولت اکنون معتقد است یارانه نان را به طور کلی حذف نکرده است،اما بررسی های میدانی نشان می دهد اکثر نانوایی های کلانشهرها آزاد پز شده اند ؛ در سایر نقاط هم این رقم در بهترین وضع ممکن؛ به نصف رسیده است که جوابگوی نیاز مردم نیست. نتیجه این شرایط، چند نرخی و بی کیفیت شدن نان بوده که متاسفانه اکنون در اقصی نقاط ایران پدیدار شده است.
خبرنگار اطلاعات در قزوین به منظور پیگیری مطالبه شهروندان و ضرورت افزایش کیفیت نان و نظارت بر فعالیت نانوایی ها، این موضوع را طی چند روز گذشته به دفعات از طریق ارسال پیامک و تماس تلفنی با معاون برنامه ریزی و توسعه فرمانداری شهرستان قزوین پیگیر شده اما متاسفانه پاسخی دریافت نشده است. اما واکاوی این موضوع از طریق اتحادیه نانوایان شهرستان قزوین دنبال شدکه ماحصل این پیگیری ها در گزارش ذیل آمده است.
گلایههای نانوایان و سکوت مسئولان
رئیس اتحادیه نانوایان شهرستان قزوین در پاسخ به سئوال خبرنگار اطلاعات در زمینه کیفیت پایین نان و نظارت بر عملکرد نانوایان میگوید: ناترازی هزینههای تولید، درآمد پایین نانوایان، تورم بالا و افزایش ۲ برابری هزینههای تمامشده نان، عدم پرداخت بدهی دولت از تیر ماه سال گذشته تاکنون ، افزایش حقوق ، دستمزد و بیمه کارگران نانوایی ها و اختلال های ایجاد شده در سامانه نانینو؛ فقط بخشی از چالش های پیشِ رو نانوایان بوده و پیگیری های مکرر برای رسیدگی به وضعیت نانوایان تاکنون نتیجه ای نداشته است.
عباس بهرامی با انتقاد از بی توجهی مسئولان ذیربط نسبت به شنیدن گلایه نانوایان، درباره نقش نظارتی اتحادیه نانوایان توضیح می دهد : متاسفانه نظارت در حوزه نانوایی ها متولی واحدی ندارد ، زمانی اتحادیه میتواند نظارت کند که قیمت واقعی نان در ابتدای سال ساماندهی شود و نظارت ها برای صدور مجوز و پروانه کسب نانوایان بر اساس کار کارشناسی صورت گیرد.
وی به افزایش نامتعارف صدور مجوز آزادپز شدن نانوایی ها در سطح شهرستان قزوین اشاره می کند و می گوید : پیرو مصوبه کارگروه آرد و نان، باید برای ۳۰واحد آزاد پز مجوز صادر می شد اما فقط از ابتدای سال ۱۴۰۲ تاکنون، مجوز فعالیت ۱۱۰واحد نانوایی آزاد پز صادر شده است.
شناسایی نانواییهای متخلف
رئیس اتحادیه نانوایان شهرستان قزوین در ادامه به تخلفات برخی واحد های نانوایی اشاره و تصریح می کند: ۸یا ۹نانوای پُر تخلف در سطح شهرستان قزوین شناسایی شده اند که بیش از ۱۰پرونده تعزیراتی دارند و باید پلمب و لغو پروانه شوند.
بهرامی با طرح این سئوال که« کسی که چندین پرونده کشف آرد خارج از شبکه دارد، چگونه دوباره ثبت نام می کند و وارد صنف نانوایان می شود»،می افزاید: کم فروشی ، گران فروشی ، خرید و فروش آرد خارج از شبکه و تقلب در عرضه آرد سفید به جای آرد کامل بخشی از تخلفات این نانوایی هاست که از نظر اتحادیه این افراد صلاحیت کار در صنف نانوایان را ندارند اما ما فقط نظاره گر هستیم و اختیارات نظارتی نداریم.
رئیس اتحادیه نانوایان شهرستان قزوین در بخش دیگری از سخنان خود همچنین دو نرخی بودن قیمت نان را از دلایل افزایش تخلفات می داند و می گوید :مجوز راهاندازی نانوایی آزاد پز به بهانه مدیریت توزیع آرد و جلوگیری از انحراف شبکه توزیع آرد صورت گرفت اما با این کار غیر کارشناسی به دلیل چند نرخی شدن قیمت نان، بستر تخلف فراهم شد و پیگیری های اتحادیه نانوایان از حوزه های فرمانداری ، تعزیرات حکومتی ، استانداری ، سازمان بازرسی، دستگاه های امنیتی و اداره اماکن نتیجه بخش نبوده است.
بهرامی تصریح می کند : به دلیل انجام کارهای غیر کارشناسی ، افراد کم تجربه و بدون تخصص در حوزه آرد و نان به راحتی توانسته اند از خلأ موجود استفاده کنند و وارد درگاه مجوزها شوند و مجوز دریافت کنند که این کار ضربه بزرگی به صنف ما وارد کرده است. وی گفته وی تک نرخی شدن قیمت آرد موجب ایجاد فضای رقابتی بین نانوایان و افزایش کیفیت نان خواهد شد.
بهرامی با بیان این که در حوزه آرد و نان بدترین دوران را سپری می کنیم ادامه میدهد: با توجه به گذران ۲جنگ طی یک سال گذشته، نانوایان اجازه ندادند که سفره مردم بدون نان بماند در حالی که از ماه ها قبل معوقات دولتی آنها پرداخت نشده است.
وی ضمن اعلام آمادگی اعضای اتحادیه نانوایان شهرستان قزوین برای نظارت بر کار نانوایی ها و رفع تخلفات برخی از نانوایان می گوید : تقاضا داریم طبق قانون به مصرف کننده نهایی یعنی مردم یارانه پرداخت شود تا با تک نرخی شدن نان ، هم نانوایان بتوانند آزادانه آرد تهیه کنند هم نان باکیفیت تر در اختیار مردم قرار گیرد و از تخلفات نیز جلوگیری شود.
ضرورت بهروزرسانی نرخ نان متناسب با تورم
نایبرئیس اتحادیه نانوایان شهرستان قزوین هم با اشاره به فعالیت نانواییها در ایام جنگ و خدمات رسانی به مردم میگوید: تنها صنفی هستیم که در زمان جنگ ملزم به فعالیت بودیم و نانوایان در ۳ شیفت کار می کردند؛ بر همین اساس از مسئولان انتظار داریم به گلایههای ما توجه کنند و صدای نانوایان را بشنوند.
امیر محمدی میافزاید: نرخ دقیق نان با توجه به تورم به روز رسانی نشده است در حالی که همه اقلام مصرفی از ابتدای سال از جمله شیر ، روغن ، قند ، برنج و ...با نرخ جدید عرضه می شود. با توجه به تورم بسیار بالا و عدم تغییر نرخ نان، میزان درآمد نانوایان بسیار کاهش یافته است به گونه ای که یک نانوا برای تولید ۱۰۰۰قرص نان لواش یک میلیون و ۷۵۰هزار تومان دریافت می کند که با این رقم حتی امکان خرید یک کیلو گوشت قرمز هم وجود ندارد. ضرورت دارد چرخه معیوب تولید و عرضه نان اصلاح شود و با تک نرخی شدن نان جلو بسیاری از تخلفات حوزه آرد و نان گرفته شود.
مردم چه میگویند؟
زن جوانی که در صف خرید نان در یک نانوایی شهر قزوین ایستاده است، به محض این که متوجه حضور خبرنگار ما در این محلمیشود،خودش لب به انتقاد و گلایه میگشاید و می گوید:آیا مسئولان همین نان بی کیفیت نانوایی های شهر را مصرف می کنند؟ من تاکنون به دفعات این موضوع را به فرمانداری و دیگر مسئولان مربوطه اعلام کرده ام،اما دریغ از پیگری حق مردم!
یک مرد مسن هم می گوید:سالانه چندین بار قیمت نان هم از سوی دولت و هم از سوی نانوایی ها افزایش می یابد و در این شرایط هیچ کس پاسخگو نیست. وی ادامه می دهد: یارانه نان و دیگر اقلام را به بهانه واریز کمک معیشت یک میلون تومانی حذف کرده اند،درحالی که افزایش قیمت ها اصلا جوابگوی این مبلغ نیست.
اختلال سامانه خرید آرد
همچنین یک نانوا که برای رسیدگی به مشکلات ایجاد شده و اختلال سامانه خرید آرد به اتحادیه نانوایان شهرستان قزوین آمده است،در گفتگو با اطلاعات می گوید : این سامانه ها برای ساماندهی وضعیت توزیع آرد راه اندازی شده اند اما به دلیل اختلال به وجود آمده ، امکان دریافت سهمیه آرد نداریم.
نانوای دیگری تصریح می کند: مسئولان نانوایان رامتهم به کم کاری و کم فروشی و جریمه می کنند اما بعد از گذشت نزدیک به ۴۰روز از سال هنوز نرخ جدید نان اعلام نشده و کمک هزینه نانوا هم از تیر پارسال پرداخت نشده است، بر همین اساس مجبوریم هزینه های ناشی از افزایش تورم ، حقوق و دستمزد و بیمه کارگران را از جیب بپردازیم.
همچنین نانوایی دیگر میگوید: رانندگان برای حمل آرد اعلام میکنند که باید کرایه اضافه شود و قیمت چندبرابری نمک، پلاستیک، خمیرمایه، آب، برق، گاز، اجارهبها و... را هم به سایر هزینههای تولید نان اضافه کنیم ؛ در حالی که هنوز نان افزایش قیمت نداشته است.